Czy zachowania rujowe samców żubra w Puszczy Białowieskiej zależą od ich wieku?

Abstrakt

Wśród gatunków, u których typowy wzorzec zachowań samców w sezonie godowym jest wysoce konkurencyjny, niektóre samce mogą przyjmować odmienne, niekonkurencyjne wzorce zachowań, które pozwalają˛ im zwiększyć szanse na udział w rozrodzie. Przyjęty wzorzec zachowania może zależeć od rozmiarów samca, jednakże status osobników podobnej wielkości zmienia się w zależności od parametrów populacji (zagęszczenie, stosunek liczby dorosłych samic do dorosłych samców, itd.). U żubra Bison bonasus (L.) samce w wieku 4–6 lat są dojrzałe płciowo, ale nie uczestniczą w rozrodzie w obecności starszych samców. Przeanalizowano dane dotyczące wolno żyjącej populacji żubrów z polskiej części Puszczy Białowieskiej z lat 1972–2001. Liczba dorosłych samic przypadająca na jednego dorosłego samca wzrosła w ostatniej dekadzie badanego okresu, jednakże poziom rozrodu nie uległ zmianie. Mogło to być wynikiem wydłużenia sezonu godowego oraz pojawienia się u młodszych byków odmiennych wzorców zachowań, które umożliwiałyby im udział w rozrodzie. W czasie badań radiotelemetrycznych prowadzonych w latach 1999–2002, w sezonie godowym szczyty aktywności młodszych (5–6 letnich) i starszych (7 lat i więcej) byków były asynchroniczne, a ponadto młodsze byki odwiedzały więcej grup z samicami i spędzały w nich więcej czasu niż starsze byki. Stabilny poziom rozrodu może świadczyć o tym, iż kiedy stosunek liczby krów do liczby byków wzrasta, niektóre młodsze byki biorą udział w rozrodzie, przypuszczalnie dzięki odmiennym wzorcom zachowań w czasie sezonu godowego.