Czynniki wpływające na parametry reprodukcji krów żubra

Abstrakt

Rozród gatunku jest istotnym elementem jego przetrwania, podlegającym wpływom rożnych czynników. W pracy przeanalizowano parametry reprodukcyjne żubrzyc w oparciu o wieloletnie dane z hodowli zamkniętej OHŻ Białowieskiego Parku Narodowego. Szukano czynników wpływających na płodność żubrzyc i płeć ich potomstwa oraz próbowano oszacować czy cielęta jednej płci są dla samicy bardziej kosztowne w odchowie niż płci przeciwnej. Wiek żubrzyc istotnie wpływał na ich płodność, samice w wieku 5–13 lat były najbardziej płodne. Wiek pierwszego wycielenia nie miał istotnego wpływu na współczynnik płodności odnoszący się do całego okresu reprodukcyjnego życia żubrzycy. Nie stwierdzono zależności pomiędzy płodnością˛ krowy i jej wsobnością. Nie znaleziono też różnic w wieku matek cieląt rożnej płci. Data porodu wpływała na status reprodukcyjny samicy w kolejnym roku; krowy cieliły się średnio 39 dni później przed latami jałowymi. Z drugiej strony status reprodukcyjny żubrzycy w danym roku miał wpływ na datę jej wycielenia w roku następnym. Cielęta rodziły się średnio 38 dni później po latach, w których ich matki się cieliły, niż po latach jałowych, co wskazuje na koszty reprodukcji ponoszone przez matki wszystkich cieląt. Nie znaleziono potwierdzenia zróżnicowanego inwestowania przez żubrzyce w cielęta rożnej płci. Płeć urodzonego cielęcia nie wpływała na status reprodukcyjny samicy lub płeć potomstwa w następnym roku. Długość okresu międzywycieleniowego po porodzie wydawała się bardziej zależeć od zmienności indywidualnej krowy niż od płci cielęcia. Nie stwierdzono różnic w długości okresu międzywycieleniowego przed urodzeniem cieląt rożnej płci, a więc długość ciąży oraz koszty matczynego inwestowania przed porodem wydają się być zbliżone w przypadku byczków i jałóweczek. Analiza stosunku płci przy urodzeniu u potomstwa rożnych krów wykazała, że stosunek płci nie był jednorodny i analizowane dane jako całość odbiegały od przewidywanego stosunku płci 1:1, jednakże nie znaleziono czynników, które miałyby na to wpływ. Nie stwierdzono zależności pomiędzy współczynnikiem wsobności żubrzycy i udziałem samców w jej potomstwie. Istnieje potrzeba dalszych badań nad czynnikami mającymi wpływ na rozród żubrów, w tym czynnikami zewnętrznymi.