Zagrożenie gruźlicą u żubrów w Bieszczadach

Abstrakt

Wśród licznych problemów w ochronie i hodowli żubrów w Bieszczadach najbardziej istotnym jest zagrożenie gruźlicą. Czynnikiem etiologicznym gruźlicy są prątki należące do rodzaju Mycobacterium. Chorobę tę u zwierząt najczęściej wywołują prątki typu bydlęcego(M. bovis), ludzkiego (M. tuberculosis) i ptasiego (M. avium). Choroba występuje przede wszystkim u bydła, jakkolwiek mogą na nią zapadać także inne gatunki zwierząt gospodarskich. Gruźlicę notowano również u zwierząt wolno żyjących. Gruźlica u zwierząt wolno żyjących stwierdzona została po raz pierwszy u bizonów. Na gruźlicę narażone są głównie wolno żyjące przeżuwacze: jelenie, sarny, łosie. Rezerwuarem zarazka w przyrodzie mogą być także dziki, borsuki i oposy. W 1997 roku Żurawski i Lipiec opisali pierwszy przypadek gruźlicy u żubra w Bieszczadach. W dniu 13 maja 2011 roku odbyło się spotkanie Dyrektora RDLP w Krośnie z Komisją Hodowlaną ds. ochrony i hodowli żubrów na terenie RDLP w Krośnie oraz niezależnymi ekspertami.  Przedmiotem spotkania było omówienie aktualnej sytuacji związanej z obecnością gruźlicy w populacji żubrów bieszczadzkich i próba wypracowania strategii działania w najbliższym czasie. Uczestnicy spotkania nie mieli wątpliwości, że w stadzie bytującym w Nadleśnictwie Stuposiany i Bieszczadzkim Parku Narodowym występuje gruźlica. Jednak wskazali, że dotychczasowe wyniki badań (zwłaszcza dotyczące aktualnej sytuacji zdrowotnej subpopulacji zachodniej żubra) nie są wystarczająco reprezentatywne dla pełnej oceny sytuacji zdrowotnej żubrów w całych Bieszczadach. Konieczne jest prowadzenie dalszego ich monitoringu pod kątem gruźlicy.