Żubr (Bison bonasus) w Białorusi: stan i problemy ochrony populacji

Abstrakt

W pracy podsumowano wyniki realizacji pierwszego etapu “Programu ochrony, rozprzestrzenienia i użytkowania żubra w Białorusi”. Program był oparty teoretycznie na modelu metapopulacji białoruskiej i zakładał strategię gospodarowania uwzgledniającą podwójny status poszczególnych subpopulacji. Jako główny trzon krajowej populacji i jądro puli genowej uznano zwierzęta żyjące w rezerwatach i parkach narodowych, podczas gdy osobniki przebywające w lasach i gospodarstwach łowieckich stanowią ilościową rezerwę. Populacje, które są wyznaczone do ochrony puli genowej gatunku są chronione zgodnie z zasadami dla gatunków wymienionych w Czerwonej Księdze, inne populacje po osiągnieciu maksymalnego zaplanowanego stanu ilościowego mogą być gospodarowane łowiecko. Sześć nowych wolnych populacji żubra utworzono w latach 1994–2005. Liczebność gatunku (z uwzględnieniem naturalnej śmiertelności i eliminacji) wzrosła od 347 w 1994 do 1014 osobników w 2010 roku. Powstało pytanie, co robić z gatunkiem uratowanym od zagłady? Dyskutowana jest konieczność zmian w prawie pozwalających na praktyczne zarządzanie populacjami żubra poza rezerwatami i parkami narodowymi.