Kompleksowy projekt ochrony żubra przez Lasy Państwowe (2017–2020)

Abstrakt

Sukces rozwoju populacji żubra jest głównie efektem projektów ochrony gatunku prowadzonych przez wiele lat oraz ścisłej współpracy międzynarodowej i w poszczególnych krajach. Tylko w północno-wschodniej Polsce zrealizowano pięć dużych projektów, wspieranych głównie ze środków europejskich. Projekty te miały na celu ochronę zarówno stad w zagrodach jak i w populacji wolnościowych. Istnieje konieczność kontynuowania działań o charakterze najlepszych praktyk. Celem nowego projektu jest zapewnienie perspektyw stabilnego rozwoju populacji tego gatunku. Osiągnięcie założonego celu wymaga wprowadzenia działań, zarówno będących kontynuacją dotychczasowych jak i nowych, nie prowadzonych do tej pory. Cel główny zostanie osiągnięty poprzez cele cząstkowe:

• Poprawa naturalnej bazy pokarmowej oraz warunków gospodarowania populacją wolnościową – tworzenie łąk i wodopojów, wprowadzanie preferowanych gatunków drzew, dokarmianie zimowe, ochrona upraw.
• Ochrona populacji ex situ – zakup karmy, sprzętu, modernizacja infrastruktury oraz budowa dwóch nowych zagród pokazowo-edukacyjnych.
• Monitoring populacji – weterynaryjny, genetyczny, przestrzenny i ekologiczny (nowy element oceny wpływu żubrów na rośliny rzadkie i chronione, bezkręgowce, płazy i drobne ssaki).
• Rozprzestrzenienie osobników i utworzenie meta populacji – utworzenie 3 nowych stad (Puszcza Augustowska, Puszcza Romincka, Bieszczady), eksport żubrów do sprawdzonych ośrodków zagranicznych, analiza możliwości wsiedlenia w nowych lokalizacjach w Polsce.
• Utworzenie profesjonalnego Banku Genów żubra (we współpracy z LBG Kostrzyca).
• Promocja idei ochrony żubra oraz Lasów Państwowych (materiały promocyjne, warsztaty itp.).

Projekt jest wynikiem szerokiej współpracy Lasów Państwowych, Białowieskiego Parku Narodowego, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Stowarzyszenia Miłośników Żubrów. Zaangażowanie dużej liczby osób z powyższych instytucji pozwoli na przeprowadzenie skoordynowanych działań, które obejmą niemal całą populację żubra w Polsce. Takie podejście jest konieczne w obliczu rosnącej liczebności populacji, narastających konfliktów społecznych oraz pojawiania się nowych chorób, które mogą stanowić zagrożenie dla tego gatunku w przyszłości.